UAV bầy đàn tích hợp AI: Giải pháp chữa cháy thông minh

Công nghệ UAV bầy đàn tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra hướng tiếp cận mới trong công tác phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ tại Việt Nam. CT UAV, thành viên của CT Group, đã phát triển hệ thống UAV chữa cháy hoạt động theo đội hình, có khả năng phối hợp tiếp cận và hỗ trợ xử lý các đám cháy tại những khu vực ngõ nhỏ, hẻm sâu hoặc các tòa nhà cao tầng mà phương tiện chữa cháy truyền thống khó tiếp cận.

Hệ thống sử dụng một UAV chỉ huy trung tâm kết hợp với nhiều UAV thực hiện nhiệm vụ, vận hành theo các kịch bản chữa cháy và cứu hộ được tích hợp trong nền tảng AI. Giải pháp hướng đến mục tiêu rút ngắn thời gian tiếp cận hiện trường, nâng cao hiệu quả phối hợp và giảm thiểu rủi ro cho lực lượng cứu hộ.

Bài toán chữa cháy tại các khu dân cư đông đúc

Trong những năm gần đây, nhiều vụ cháy nghiêm trọng đã xảy ra tại các khu dân cư đông đúc ở Hà Nội, TP.HCM và các đô thị lớn, gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản.

Điểm chung của những khu vực này là hệ thống đường giao thông nhỏ hẹp, nhà ở san sát, mật độ dân cư cao và thiếu các lối thoát hiểm dự phòng. Khi xảy ra hỏa hoạn, xe chữa cháy chuyên dụng thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận trực tiếp hiện trường, đặc biệt tại những ngõ sâu hoặc khu vực có nhiều vật cản.

Trong khi đó, ngọn lửa có thể lan nhanh chỉ trong thời gian ngắn, khiến việc tổ chức chữa cháy và giải cứu người mắc kẹt trở nên phức tạp.

Thực tế này đặt ra yêu cầu phát triển những giải pháp công nghệ có khả năng triển khai linh hoạt, tiếp cận nhanh và hoạt động trong điều kiện không gian hạn chế.

Trong bối cảnh đó, UAV (Unmanned Aerial Vehicle – phương tiện bay không người lái) đang được nghiên cứu và ứng dụng ngày càng rộng rãi trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy, từ giám sát hiện trường, phát hiện điểm nóng đến hỗ trợ dập lửa và cứu hộ từ trên cao.

CT UAV phát triển hệ thống chữa cháy bầy đàn tích hợp AI

Trong khi một số quốc gia như Trung Quốc và Hàn Quốc đã triển khai thử nghiệm UAV chữa cháy đơn lẻ, CT UAV – thành viên của CT Group – giới thiệu hướng tiếp cận sử dụng nhiều UAV phối hợp hoạt động theo đội hình.

Giải pháp mang tên Fire Swarm, được giới thiệu là hệ thống UAV chữa cháy bầy đàn ứng dụng AI do doanh nghiệp Việt Nam phát triển, hướng đến xử lý các tình huống hỏa hoạn tại những khu vực có địa hình phức tạp hoặc khó tiếp cận bằng phương tiện truyền thống.

Khác với phương thức vận hành từng UAV riêng lẻ, Fire Swarm được thiết kế để nhiều UAV có thể phối hợp thực hiện nhiệm vụ theo một chiến thuật thống nhất.

Một hệ thống có thể bao gồm hàng chục UAV, được phân chia thành hai nhóm chức năng chính:

UAV chỉ huy (Commander UAV): Đóng vai trò điều phối toàn bộ đội hình, được trang bị cảm biến LiDAR, camera ảnh nhiệt và bộ xử lý AI. Thiết bị có nhiệm vụ thu thập dữ liệu hiện trường, xây dựng bản đồ nhiệt, xác định vị trí đám cháy và đánh giá hướng lan truyền của ngọn lửa.

UAV thực thi (Attacker UAV): Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ chữa cháy, vận chuyển vật tư và hỗ trợ cứu hộ. Tùy cấu hình, UAV có thể mang nước, chất chữa cháy hoặc bóng chữa cháy chuyên dụng để triển khai tại khu vực mục tiêu.

Dựa trên thông tin từ UAV chỉ huy, hệ thống AI hỗ trợ phân chia nhiệm vụ, lựa chọn hướng tiếp cận, tính toán đường bay và phối hợp hoạt động giữa các UAV nhằm hạn chế nguy cơ va chạm.

Cách tiếp cận này giúp các thiết bị có thể phối hợp từ nhiều vị trí, hỗ trợ xử lý đám cháy tại những khu vực mà lực lượng chữa cháy mặt đất gặp nhiều trở ngại.

Cơ chế vận hành của UAV chữa cháy bầy đàn

Một trong những đặc điểm đáng chú ý của Fire Swarm là khả năng tổ chức hoạt động theo chu trình chữa cháy lặp lại.

Thay vì chỉ thực hiện một lượt phun chất chữa cháy, hệ thống được thiết kế để các UAV liên tục thực hiện những nhiệm vụ theo quy trình phối hợp.

Sau khi tiếp cận khu vực cháy và hoàn tất nhiệm vụ, UAV có thể trở về vị trí tiếp tế để bổ sung nước hoặc chất chữa cháy, sau đó tiếp tục triển khai theo sự điều phối của hệ thống.

Theo thông tin được giới thiệu từ CT UAV, trong các thử nghiệm vào đầu tháng 3/2026, một phi đội gồm 5 UAV đã vận hành trong 45 phút, thực hiện 12 chu kỳ chữa cháy và tiếp nước, cho đến khi đám cháy giả định được dập tắt hoàn toàn.

Kết quả thử nghiệm này cho thấy tiềm năng ứng dụng mô hình UAV phối hợp trong những tình huống cần triển khai hoạt động chữa cháy liên tục.

Tuy nhiên, hiệu quả khi ứng dụng thực tế vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như quy mô đám cháy, điều kiện thời tiết, khả năng mang tải, nguồn cung cấp chất chữa cháy và mức độ phức tạp của hiện trường.

Mở rộng khả năng ứng dụng UAV trong cứu nạn cứu hộ

Không chỉ phục vụ nhiệm vụ dập lửa, công nghệ UAV bầy đàn còn được định hướng phát triển thành hệ thống hỗ trợ cứu nạn cứu hộ đa chức năng.

Trong các tình huống hỏa hoạn, hệ thống UAV có thể được trang bị thêm nhiều thiết bị chuyên dụng nhằm hỗ trợ người dân và lực lượng chức năng.

Một số ứng dụng đáng chú ý bao gồm:

Hỗ trợ hướng dẫn thoát hiểm: Sử dụng loa công suất lớn để phát thông báo, hướng dẫn người dân di chuyển đến những khu vực an toàn.

Chiếu sáng hiện trường: Trang bị đèn LED công suất lớn để hỗ trợ quan sát tại khu vực cháy, đặc biệt khi hệ thống điện đã bị ngắt.

Định hướng di chuyển: Sử dụng tín hiệu laser hoặc thiết bị chỉ dẫn để hỗ trợ xác định lối thoát trong điều kiện tầm nhìn hạn chế.

Vận chuyển thiết bị cứu hộ: Hỗ trợ đưa mặt nạ phòng độc, áo chống cháy, bình chữa cháy và các vật tư cần thiết đến vị trí người mắc kẹt.

Bên cạnh đó, CT UAV cũng đang nghiên cứu phát triển các dòng UAV hạng nặng phục vụ cứu hộ, với định hướng tích hợp khoang bảo vệ để vận chuyển nạn nhân trong những tình huống phù hợp.

Một số phương án khác bao gồm sử dụng UAV để vận chuyển robot chữa cháy xuống mặt đất hoặc triển khai cánh tay robot hỗ trợ tiếp cận, mở lối cứu hộ tại các vị trí nguy hiểm.

Đây là những hướng phát triển có tiềm năng, tuy nhiên cần tiếp tục được kiểm chứng về năng lực vận hành, độ an toàn và tính khả thi trong các tình huống cứu nạn thực tế.

Tiềm năng chữa cháy tại các tòa nhà cao tầng

Ngoài khả năng tiếp cận các ngõ nhỏ, hẻm sâu, CT UAV còn giới thiệu giải pháp UAV chữa cháy dành cho các công trình cao tầng.

Theo thông tin từ đơn vị phát triển, hệ thống được định hướng hoạt động tại độ cao lên đến 300 mét, tương đương khoảng 90 tầng, nhằm hỗ trợ xử lý hỏa hoạn tại những vị trí vượt ngoài phạm vi tiếp cận của một số phương tiện chữa cháy truyền thống.

Đối với các đô thị đang phát triển nhanh, số lượng công trình cao tầng ngày càng gia tăng khiến yêu cầu về năng lực ứng phó với hỏa hoạn trở nên cấp thiết.

Việc ứng dụng UAV có thể bổ sung thêm phương án tiếp cận hiện trường từ trên không, hỗ trợ quan sát, xác định điểm nóng và triển khai thiết bị chữa cháy tại các vị trí khó tiếp cận.

Dù vậy, UAV được xem là công nghệ hỗ trợ, không thay thế hoàn toàn hệ thống phòng cháy chữa cháy tại chỗ và lực lượng cứu hộ chuyên nghiệp.

Công nghệ UAV và tương lai của hoạt động phòng cháy chữa cháy tại Việt Nam

Sự phát triển của các hệ thống UAV bầy đàn tích hợp AI cho thấy xu hướng mở rộng ứng dụng thiết bị bay không người lái vào những lĩnh vực thiết yếu của đời sống, đặc biệt là an toàn đô thị và ứng phó tình huống khẩn cấp.

Với khả năng cơ động, tiếp cận từ trên cao và phối hợp nhiều thiết bị trong cùng một nhiệm vụ, công nghệ này có thể góp phần nâng cao hiệu quả giám sát, hỗ trợ chữa cháy và cứu nạn cứu hộ tại các khu vực có điều kiện tiếp cận khó khăn.

Tuy nhiên, để được triển khai rộng rãi, các hệ thống UAV chữa cháy vẫn cần đáp ứng những yêu cầu về an toàn bay, độ tin cậy của hệ thống AI, khả năng hoạt động trong môi trường nhiệt độ cao, phối hợp với lực lượng chức năng và các quy định pháp luật liên quan.

Việc các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam nghiên cứu và phát triển UAV chuyên dụng cho phòng cháy chữa cháy là tín hiệu tích cực, mở ra cơ hội ứng dụng công nghệ bay không người lái vào giải quyết những thách thức thực tế của đô thị hiện đại.

Nguồn thông tin: Nội dung tổng hợp, biên tập từ thông tin giới thiệu giải pháp UAV chữa cháy bầy đàn của CT UAV – CT Group. Các thông số thử nghiệm và khả năng kỹ thuật được nêu theo thông tin của đơn vị phát triển.